NATURA 2000 a turystyka - PORTAL INFORMACYJNO - EDUKACYJNY


obrazek
INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU


 

Pojezierze Gnieźnieńskie

Powierzchnia : 14462.8 ha
Kod obszaru : PLH300026
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)
Status obszaru :
obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej
Propozycje zmian :
Proponowana przez Ministerstwo Środowiska zmiana zasięgu obszaru (zwiększenie do 15936,2 ha) i zmiana kodu obszaru na: PLH30_39.
Opis :

Ostoja znajduje się w Wielkopolsce i obejmuje najcenniejszą przyrodniczo część Pojezierza Gnieźnieńskiego. Opisywany obszar charakteryzuje się młodo glacjalną rzeźbą terenu: rynny polodowcowe, morena czołowa, morena denna, równina sandrowa. Znajduje się tu kompleks jezior głównie rynnowych. Przez obszar przechodzi dział wodny III rzędu, rozdzielający zlewnię Noteci i Warty. Swoje źródła mają tu następujące rzeki: Wełna, Noteć Zach., Meszna. Obszar ma duże znaczenie w skali Wielkopolski dla zachowania zbiorowisk łąkowych wykształconych na pokładach wapna łąkowego, torfowisk oraz leśnych zbiorowisk, zwłaszcza łęgów. W lasach przeważają drzewostany mieszane. Do najlepiej zachowanych kompleksów leśnych należą lasy miradzkie i skorzęcińskie z dobrze zachowanymi fitocenozami świetlistej dąbrowy, gradów środkowoeuropejskich i kwaśnej dąbrowy. Na dnie rynien, wzdłuż jezior, oraz w bezodpływowych zagłębieniach zachowały się fragmenty łęgów olszowo-jesionowych i olsów. W zarastającej misie Jeziora Czarnego i Salomonowskiego wykształciły się zbiorowiska roślinności torfowiska niskiego i przejściowego.
W obszarze znajdują się wyspowe, najdalej na wschód wysunięte i bardzo bogate stanowiska selerów błotnych Apium repens, a także znajdują się stanowiska aldrowandy pęcherzykowatej Aldrovanda vesiculata i lipiennika Loesela Liparis Loeseli.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Interpretacja turystyczna :

Ostoja znajduje się na wschód od Gniezna leżącego na terasie z Poznania do Torunia. Na obrzeżach ostoi położone są miejscowości: Witkowo, Powidz, Trzemeszno, Orchowo i Wilczyn. Do miejscowości tych można dojechać komunikacją PKS z Gniezna lub Konina. Najbliższe stacje PKP znajdują się w Gnieźnie i Trzemiesznie. W okolicy znajduje się dobrze rozwinięta baza noclegowa i gastronomiczna.

GNIEZNO
Turystyka krajoznawcza:

  • Katedra Gnieźnieńska z XIV wieku z odlanymi z brązu drzwiami Gnieźnieńskimi
  • zamek Kazimierza Wielkiego
  • Mysia Wieża w Kruszwicy nad jeziorem Gopło

Turystyka aktywna:

  • historycznych szlaków wycieczkowych Polski - Szlak Piastowski.
  • szlak wyprawy gimnazjalistów trzemeszeńskich w 1863 roku prowadzący z Gniezna do Trzemeszna.
  • szlak pieszy ze Słupca, przez Powidz i Skorzęcin.
Zagrozenia :

Do głównych zagrożeń należy presja turystyczna oraz wiążące się z nią niszczenie cennych zbiorowisk oraz zanieczyszczenie środowiska.

Siedliska
twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea,
starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion,
naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne,
nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis,
ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*,
murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) * - priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków,
zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) ,
ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium),
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji ,
torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea) ,
obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion,
torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis)* ,
górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk ,
grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum),
bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne)*,
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*,
łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum),
ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)*,
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):
kumak nizinny     [płaz ]
piskorz     [ryba ]
traszka grzebieniasta     [płaz ]
wydra     [ssak]
zatoczek łamliwy     [bezkręgowiec ]
Ważne dla Europy gatunki roślin (z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe:
lipiennik Loesela,
selery błotne,
aldrowanda pęcherzykowata,
Obszar biogeograficzny : kontynentalny
Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::

Wojewódzki Konserwator Przyrody, Wielkopolski Urząd Wojewódzki Poznaniu
Zarząd Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu, 61-713 Poznań,
Al. Niepodległości 16/18, Sekcja Regionu Konińskiego w Zagórowie, 62-410 Zagórów, ul. Wojska Polskiego 13
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu, 60-959 Poznań, ul. Gajowa 10
Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa w Poznaniu, 61-701 Poznań, ul. Fredry 12
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu, Tel. (061) 831 11 77
Organizacja Turystyczna \"Szlak Piastowski\" Tel. (061) 428 41 00




GMINY
,
Gniezno,
Trzemeszno,
Witkowo,
Powidz,
Ostrowite,
Orchowo,
Wilczyn,
Wierzbinek,
Mogilno,
Strzelno,