NATURA 2000 a turystyka - PORTAL INFORMACYJNO - EDUKACYJNY


obrazek
INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU


 

Dolna Odra

Powierzchnia : 29340.6 ha
Kod obszaru : PLH320037
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)
Status obszaru :
obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej
Propozycje zmian :
Proponowana przez Ministerstwo Środowiska zmiana zasięgu obszaru (zwiększenie do 29536 ha).
Opis :

Dolina Odry (dwa główne kanały: Wschodnia Odra i Zachodnia Odra), to przeplatające się wzajemnie: tereny podmokłe z torfowiskami i łąkami zalewanymi wiosną, lasy olszowe i łęgowe, starorzecza, liczne odnogi rzeki oraz wysepki. Duży udział w obszarze stanowią naturalne tereny zalewowe. Obszar ten obejmuje także odcinki strefy krawędziowej Doliny Odry z miejscami porośniętymi roślinnością sucholubną (łącznie z murawami kserotermicznymi oraz lasami). Tereny otaczające ostoję są użytkowane rolniczo. Na niewielkiej części prowadzona jest gospodarka łąkowa, jak również wypas bydła. W otoczeniu można spotkać także liczne zakłady przemysłowe.
Mimo tego znajduje się tu 14 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG dobrze zachowanych, rzadkie i zagrożone gatunki zwierząt, w tym 17 gatunków z Załącznika II Dyrektywy Rady 92/43/EWG.
Ciekawym obiektem jest Międzyodrze, tzn. wyspa torfowa położona pomiędzy Odrą Wschodnią i Odrą Zachodnią. Jest to obszar największego w Europie torfowiska fluwiogenicznego o miąższości do 10 m, poprzecinanego siecią kanałów, starorzeczy, rowów i rozlewisk o długości łącznej ok. 200 km. Dzięki temu wykształciła się tu charakterystyczna szata roślinna i osiedliły liczne gatunki zwierząt. Rezerwat Bielinek znajdujący się na zboczach doliny to słynne stanowisko gatunków kserotermicznych i jedyne stanowisko w Polsce świetlistej dąbrowy z okazami dębu omszonego o szerokich i nisko rozgałęzionych koronach.
Z punktu widzenia ornitologicznego jest to ważna ostoja ptasia o randze europejskiej E006, zwłaszcza dla migrujących i zimujących gatunków ptaków wodno-błotnych. Szczególną rolę odgrywa tzw. Rozlewisko Kostrzyneckie, użytek ekologiczny w obrębie Cedyńskiego PK.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Interpretacja turystyczna :

W obrębie regionu lub najbliższy otoczeniu znajdują się duże miasta (Szczecin), mniejsze (Cedynia), miasteczka i wsie. Dlatego też można tu spotkać wszystkie możliwe formy turystyki i rekreacji, a każdy odwiedzający znajdzie coś dla siebie. Dla osób ceniących przyrodę i wypoczynek w jej towarzystwie zachwyci samo bogactwo przyrodnicze tych terenów. Teren też graniczy bezpośrednio z Niemcami, a więc odbywa się tu także ruch przygraniczny- przejścia graniczne w Kołbaskowie, Krajniku Dolnym, Oświnowie Dolnym, Kostrzyniu. Dojazd jest tu bardzo łatwy zarówno dla osób z własnym środkiem transportu jak i korzystających z komunikacji krajowej PKS i PKP. Turyści mogą korzystać z bazy noclegowej większych miastach (Szczecin, Kostrzyn n/Odrą) oraz gospodarstw agroturystycznych skupionych głównie w rejonie Gryfina. Również zaplecze gastronomiczne jest bardzo bogate. Opisane są poniżej trzy największe miejscowości.

GRYFINO
Turystyka krajoznawcza:

  • Wiatrak holenderski miejscowość Otoki
  • Młyn wodny miejscowość Otoki
  • Kościół Narodzenia NMP – późnoromańsko-gotycki kościół parafialny
  • Mury obronne – XIV, XV wieku
  • Brama Bańska – wybudowana w XIV wieku
  • Poczta wraz z budynkiem gospodarczym
  • Rzeźnia – zespół budynków z początku XX wieku, budynek produkcyjny z wieżą ciśnień, budynek administracyjno-mieszkalny, magazyn, ogrodzenie
  • Cmentarz wojenny – powstał w 1946 roku w wyniku ekshumacji w latach 1947, 1948, 1953, 1954, 1969, posiada powierzchnię 0,70 ha, założony w 1946r
  • Pałacyk pod Lwami z końca XIX wieku

Turystyka aktywna,piesza:

  • Nadodrzański – szlak czerwony
  • Woja Żelisława – szlak zielony
  • Równiny Wełtyńskiej i Pojezierza Myśliborskiego – szlak niebieski
  • Czepiński – szlak czarny
  • Artyleryjski – szlak żółty
  • Stekliński – szlak żółty

Turystyka aktywna rowerowa:

  • Odrzańsko-Bukowy 1R– szlak czerwony: (32,5 km)
  • Wełtyńsko-Tywiański 2R– szlak niebieski: (34,9 km)
  • Leśny 3R– szlak zielony: (29,5 km)
  • Stekliński 4R– szlak żółty: (29,5 km)
  • Wschodni łącznikowy 5R– szlak pomarańczowy: (16,0 km)
  • Omulna łącznikowa 6R - czarny: (3,4 km)
  • Widuchowska łącznikowa 7R - czarny: (4,1 km)
  • "Zielona Odra" (156 km)
  • Berlin - Wolin (ok. 350 km) Dwie trasy rowerowe po polskiej i niemieckiej stronie pomiędzy Berlinem a wyspą Wolin. Podróż rowerem pomiędzy plażą Bałtyku a piaskiem Brandenburgii.
  • Odra - Nysa (591 km)
  • Szlak Saperów: Czelin - Stary Błeszyn - Gozdowice

Turystyka konna, kajakowa, nurkowanie.

KOSTRZYŃ NAD ODRĄ

Turystyka krajoznawcza:

  • P.N. Ujście Warty
  • Twierdza Kostrzyn (1537–1568), ruiny zamku przebudowanego za czasu panowania Jana Kostrzyńskiego (1513–1571) margrabiego Brandenburgii,
  • Brama Berlińska (centrum informacji turystycznej)
  • Tablica z popiersiem św. Klemensa Marii Hofbauera (kościół N.M.P. Matki Kościoła) – upamiętniająca uwięzienie w twierdzy, w 1808 r.
  • XIX-wieczny dwupoziomowy dworzec kolejowy,
  • Stalag III C – teren obozu jenieckiego na os. Drzewice, cmentarz pomordowanych jeńców
  • Budynek przepompowni na os. Warniki pocz. XX w.,
  • Nieczynna wieża ciśnień 1903 r.,

Turystyka aktywna, rowerowa

  • międzynarodowy szlak R1 - Calais (Francja) – (Belgia) – (Holandia) – (Niemcy) – Kostrzyn nad Odrą (Polska) – Królewiec (Kaliningrad) – (Rosja) – (Litwa) – (Łotwa) – (Estonia) – do Sankt Petersburga(Rosja)
  • szlak nr1 (Kostrzyn nad Odrą – Dąbroszyn – Krześnica – Kamień Wielki – Mościce – dolina Witny Mosina – Lubiszyn – Ściechów – rezerwat "Bagno Chłopiny" – jezioro Marwice – dolina Kłodawki – Mironice – Kłodawa – Santoczno – rezerwat "Rzeka Przyłężek" – rezerwat "Wilanów" – Strzelce Krajeńskie.)

Imprezy cykliczne:

  • Wrzesień - Dni Twierdzy i ogólnopolskie obchody Europejskich Dni Dziedzictwa

SZCZECIN
Turystyka krajoznawcza:

  • Wały Chrobrego
  • Zamek Książąt Pomorskich
  • Baszta Siedmiu Płaszczy
  • Brama Królewska
  • Brama Portowa
  • Ratusz Staromiejski z Rynkiem Siennym,
  • Czerwony Ratusz,
  • Urząd Miejski w Szczecinie
  • Gmach Poczty
  • Bazylika Św. Jakuba
  • Liczne muzea i teatry
  • Wycieczki statkiem

Bardzo dużo imprez plenerowych oraz cyklicznych m.in.:

  • Dni Morza w Szczecinie – czerwiec
  • Dni Kultury Ukraińskiej – maj
  • Szczeciński Festiwal Tatuażu – listopad

Dodatkową atrakcją turystyczną okolicy są zamki: Swobnicy, Rurce, Moryniu i Chwarszczanach.

Centrum Informacji Turystycznej w GRYFINIE
Tel. (091) 852 31 83
www.gryfino.pl

Wakacyjny Punkt Informacji Turystycznej w SZCZECINIE
Tel. 725 215 649 Funkcjonuje lipiec-wrzesień/ codziennie 10 - 18
www.mosrir.szczecin.pl
www.turystyka.szczecin.pl

Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej (Zamek) w SZCZECINIE
Tel. (091) 48 91 630
www.zamek.szczecin.pl/turystyka

formy ochrony przyrody
Cedyński Park Krajobrazowy [ park krajobrazowy ],
Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Odry [ park krajobrazowy ],
Park Krajobrazowy Ujście Warty [ park krajobrazowy ],
Olszyny Ostrowskie [ rezerwat przyrody ],
Dąbrowa Krzymowska [ rezerwat przyrody ],
Dolina Świergotki [ rezerwat przyrody ],
Bielinek [ rezerwat przyrody ],
Kanał Kwiatowy [ rezerwat przyrody ],
Kurowskie Błota [ rezerwat przyrody ],
Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem [ rezerwat przyrody ],
Kostrzyneckie Rozlewisko [ użytek ekologiczny ],
Klucki Ostrów [ użytek ekologiczny ],
Porzecze [ zespół przyrodniczo-krajobrazowy ],
Zagrozenia :

Do głównych zagrożeń należy zmiana charakteru rolnictwa (np. odejście od pasterstwa), która skutkuje rozpoczęciem procesu sukcesji. Do kolejnych problemów należy myślistwo i kłusownictwo, zanieczyszczenia wód, powietrza, nieodpowiednia gospodarka odpadami.
Ważnym zagadnieniem są także prowadzone prace regulacyjne w dolinie Odry, które niszczą chronione siedliska, a także rozbudowa drogi wodnej (Szczecin - Schwedt - kanał Hochenzaten).
Bardzo ważnym zagadnieniem jest utrzymanie obiektów i urządzeń związanych z ochroną przeciwpowodziową w dobrym stanie technicznym, a prace z tego zakresu powinny przebiegać z dbałością o środowisko, tak aby stan siedlisk nie uległ pogorszeniu.

Siedliska
starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion,
zalewane muliste brzegi rzek,
suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion),
ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*,
murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) * - priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków,
zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) ,
ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium),
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion),
żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion),
grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum),
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*,
łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum),
ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)*,
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):
batalion      [ptak ]
bączek     [ptak ]
bąk     [ptak ]
bernikla białolica     [ptak ]
bielaczek     [ptak ]
bielik     [ptak ]
błotniak łąkowy     [ptak ]
błotniak zbożowy     [ptak ]
bocian biały      [ptak ]
bocian czarny      [ptak ]
boleń     [ryba ]
bóbr europejski     [ssak]
czapla biała      [ptak ]
derkacz     [ptak ]
dzięcioł czarny     [ptak ]
gąsiorek     [ptak ]
gęś białoczelna     [ptak ]
jarzębatka     [ptak ]
jelonek rogacz     [bezkręgowiec ]
kania czarna      [ptak ]
kania ruda      [ptak ]
kiełb białopłetwy     [ryba ]
koza     [ryba ]
kozioróg dębosz     [bezkręgowiec ]
kropiatka     [ptak ]
kumak nizinny     [płaz ]
łabędź krzykliwy      [ptak ]
łęczak     [ptak ]
łosoś atlantycki      [ryba ]
mewa mała     [ptak ]
mopek     [ssak]
muchołówka białoszyja     [ptak ]
muchołówka mała      [ptak ]
nocek duży     [ssak]
nocek łydkowłosy     [ssak]
orlik krzykliwy      [ptak ]
orzeł przedni     [ptak ]
pachnica dębowa*     [bezkręgowiec ]
podróżniczek      [ptak ]
różanka     [ryba ]
rybitwa białoczelna     [ptak ]
rybitwa zwyczajna (rzeczna)     [ptak ]
siewka złota     [ptak ]
sokół wędrowny     [ptak ]
sowa błotna     [ptak ]
szablodziób     [ptak ]
ślepowron      [ptak ]
świergotek polny     [ptak ]
traszka grzebieniasta     [płaz ]
wodniczka     [ptak ]
wydra     [ssak]
zatoczek łamliwy     [bezkręgowiec ]
zielonka     [ptak ]
żółw błotny     [gad ]
żuraw     [ptak ]
Obszar biogeograficzny : kontynentalny
Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Wały Chrobrego 4, 70-502 Szczecin, tel. (0 91) 43 03 753, fax. (0 91) 43 47 932, mail: srodowisko@szczecin.uw.gov.pl

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Jagiellończyka 8, 66-400 Gorzów Wlkp., Tel. (095) 7115 338, Fax (095) 7115 524, mail: wrs@uwoj.gorzow.pl

Zespół Parków Krajobrazowych Doliny Dolnej Odry, ul. Armii Krajowej 78, 74-100 Gryfino, tel./fax. 415-01-39, parki.ddoic@pro.onet.pl

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Wydział Spraw Terenowych II w Gryfinie

ul. Armii Krajowej 78, 74-100 Gryfino, tel/fax (091) 415 01 39 www.pkddo.hg.pl



GMINY
Kołbaskowo,
,
Kostrzyn n. Odrą,
Mieszkowice,
Cedynia,
Widuchowa,
Gryfino,
Boleszkowice,
Szczecin,
Chojna,
Moryń,