NATURA 2000 a turystyka - PORTAL INFORMACYJNO - EDUKACYJNY


obrazek
INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU


 

Uroczyska Borów Dolnośląskich

Powierzchnia : 12227.4 ha
Kod obszaru : PLH080027
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)
Status obszaru :
obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej
Propozycje zmian :
Proponowana przez Ministerstwo Środowiska zmiana zasięgu obszaru (zmniejszenie do 8049,1 ha) i zmiana kodu obszaru na: PLH02_50. W ramach Shadow List 2008 proponowano natomiast zwiększenie zasięgu obszaru do 20283,5 ha.
Opis :

Obszar obejmuje fragment Borów Dolnośląskich w zlewni Nysy Łużyckiej i Kwisy, porastający ubogie gleby piaszczyste, miejscami podtopiony. Jest to jeden z największych terenów leśnych w Środkowej Europie. Drzewostany zdominowane są przez sosnę; w podszycie przeważa jałowiec, w runie borówki i wrzos. Fragmenty lasów liściastych występują rzadko. W ostatniej dekadzie lasy zostały znacznie zmienione z powodu melioracji. W zachodniej części ostoi znajdują się liczne stawy. Grupa stawów rybnych w Parowej jest otoczona starodrzewiami dębowymi. Ostoja obejmuje także dobrze zachowane torfowiska.
Stwierdzono tu występowanie aż 21 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, choć sumarycznie zajmują one bardzo niewielką powierzchnię. Szczególnie wartościowe są siedliska podmokłe o charakterze priorytetowym (torfowiska wysokie, bory bagienne) oraz wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennycm rozproszone w postaci niewielkich enklaw wśród
gospodarczych borów sosnowych. Między Nysą a Kwisą koncentrują się najcenniejsze przyrodniczo dla Borów Dolnośląskich elementy o charakterze atlantyckim. W Polsce jest to główny obszar koncentracji atlantyckich gatunków roślin na krańcach ich zasięgu (Eleocharis multicaulis, Erica tetralix, Rhynchospora fusca). Występuje tu 16 gatunków z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej, w tym 12 potwierdzonych w roku 2007. Występuje tu bogata fauna leśnych bezkręgowców, w tym dwa stanowiska Coenagrion ornatum, z 3 w Polsce, potwierdzonych w ostatnich latach, (dane z 1995 r., obecnie nie potwierdzona) oraz ważne stanowiska trzepli zielonej i zalotki większej. Obszar jest ważną ostoją wilka (Canis lupus), który regularnie przebywa na tym terenie i ważną ostoją awifauny.
Występuje tu także wiele gatunków prawnie chronionych w Polsce.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Interpretacja turystyczna :

Obszar leży po obu stronach granicy województw lubuskiego i dolnośląskiego. Jest łatwo dostępny samochodem i koleją. Można tam dojechać drogą Legnica – Olszyna (przy granicy Państwa) do miejscowości Iłowa, a następnie drogami lokalnymi na południe do wybranych fragmentów ostoi lub drogą Bolesławiec – Zgorzelec do miejscowości Jeleniów, a następnie drogami lokalnymi na północ do miejscowości Węgliniec i dalej, do wybranych fragmentów ostoi lub pociągiem relacji Węgliniec – Żary do stacji Iłowa.
Turystyka ekologiczna: O atrakcyjności ostoi stanowią jej walory przyrodnicze, w szczególności lasu i jezior.
Turystyka kwalifikowana: piesza, wodniacka, rowerowa, konna.
Turyści korzystają z hoteli w Iłowie lub oferty gospodarstw agroturystycznych.

formy ochrony przyrody
Torfowisko pod Węglińcem [ rezerwat przyrody ],
Żurawie Bagno [ rezerwat przyrody ],
Obszar Chronionego Krajobrazu XXXII województwa lubuskiego [ obszar chronionego krajobrazu ],
Obszar Chronionego Krajobrazu XXIX województwa lubuskiego [ obszar chronionego krajobrazu ],
Zagrozenia :

Do najpoważniejszych zagrożeń należy niewłaściwa gospodarka leśna i zmiana stosunków wodnych.

Siedliska
wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi,
brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea,
starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion,
naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne,
nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis,
suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion),
wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym (Ericion tetralix),
górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) * ,
ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium),
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)*,
torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea) ,
obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion,
torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis)* ,
górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk ,
kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion),
grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum),
pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum),
bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne)*,
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*,
łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum),
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):
bąk     [ptak ]
bielik     [ptak ]
błotniak stawowy     [ptak ]
bocian biały      [ptak ]
bóbr europejski     [ssak]
cietrzew (podgatunek kontynentalny)     [ptak ]
derkacz     [ptak ]
dzięcioł czarny     [ptak ]
dzięcioł średni     [ptak ]
dzięcioł zielonosiwy      [ptak ]
gąsiorek     [ptak ]
głuszec     [ptak ]
jarzębatka     [ptak ]
jelonek rogacz     [bezkręgowiec ]
kania czarna      [ptak ]
kania ruda      [ptak ]
koza     [ryba ]
kropiatka     [ptak ]
kumak nizinny     [płaz ]
lelek     [ptak ]
łątka turzycowa*     [bezkręgowiec ]
minóg strumieniowy     [ryba ]
mopek     [ssak]
muchołówka białoszyja     [ptak ]
muchołówka mała      [ptak ]
nocek duży     [ssak]
pachnica dębowa*     [bezkręgowiec ]
piskorz     [ryba ]
puchacz     [ptak ]
różanka     [ryba ]
rybitwa czarna      [ptak ]
sóweczka     [ptak ]
świergotek polny     [ptak ]
traszka grzebieniasta     [płaz ]
trzepla zielona     [bezkręgowiec ]
wilk*     [ssak]
włochatka     [ptak ]
wydra     [ssak]
zalotka większa     [bezkręgowiec ]
zimorodek     [ptak ]
żuraw     [ptak ]
Ważne dla Europy gatunki roślin (z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe:
elisma wodna,
Obszar biogeograficzny : kontynentalny
Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim, http://www.gorzow.rdos.gov.pl
Lubuska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Podgórna 7, 65-057 Zielona Góra, www.lotur.eu
Klub Przyrodników;
WZR woj. lubuskiego;
Zakład Ekologii Ptaków UW, Wrocław;
Wojewódzki Konserwator Przyrody w Jeleniej Górze.



GMINY
Trzebiel,
Węgliniec,
Osiecznica,
Pieńsk,
Nowogrodziec,