INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU
|
|
Ostoja Szaniecko-SoleckaPowierzchnia : 8394.7 ha Kod obszaru : PLH26_26 Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa) Status obszaru :
obszar proponowany przez Rząd RP Opis : Obszar w ponad połowie pokrywają siedliska rolnicze, w jednej trzeciej łąki. Pozostałą powierzchnię porastają lasy (głównie liściaste) oraz powierzchnie wód.
Obszar znajduje się w środkowej części Garbu Pińczowskiego oraz południowo - zachodnim fragmencie Niecki Połanieckiej (Płaskowyżu Stanieckim i Kotlinie Borzykowskiej). Składa się z kilkunastu enklaw z malowniczymi wapiennymi i gipsowymi wzgórzami porośniętymi roślinnością kserotermiczną. Teren poprzecinany jest licznymi ciekami wodnymi, miejscami tworzącymi zabagnione dolinki, w których wykształciły się torfowiska. W północnej części obszaru znajdują się liczne odsłonięcia gipsów, zwłaszcza wielkokrystalicznych; ponadto, obserwuje się liczne formy krasu powierzchniowego i podziemnego np.: leje, studnie, zapadliska, jaskinie krasowe. Środkowa i południowa część wyróżnia się występowaniem wód mineralnych z wysiękami, którym towarzyszy roślinność halofilna, jak np. w okolicach wsi Owczary.
Obszar występowania najcenniejszych siedlisk muraw kserotermicznych i torfowisk węglanowych, łąk solniskowych oraz ciepłych grądów. Teren występowania aż czterech gatunków roślin z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej (starodub łąkowy, języczka syberyjska, obuwik pospolity, lipiennik Loeseli). Zestawienie różnorodności i jakości siedlisk i gatunków unikatowe w skali kraju i Europy. Szacunkowo około 1100 gat. roślin naczyniowych, w tym ok.70 gatunków chronionych, 200 gatunków zagrożonych w skali regionu i kraju. Niepowtarzalne układy krajobrazowe (w tym krasowe). Ostoja zabezpiecza najcenniejsze półnaturalne siedliska związane z występowaniem wapienia i gipsu.
Rozległy, zróżnicowany obszar stanowi najważniejszą w regionie ostoję dla dwóch gatunków motyli dziennych – modraszka telejusa i modraszka nausitousa. Istotne populacje tworzą tu również czerwończyk nieparek i czerwończyk fioletek. Ostoja stanowi znaczący w skali regionalnej obszar występowania pachnicy dębowej, zasiedlającej tu przydrożne i śródpolne wierzby. Jest to także jedna z najważniejszych w regionie ostoja dla kumaka nizinnego i traszki grzebieniastej, które szczególnie licznie zasiedlają południowe krańce ostoi z zalewanymi corocznie łąkami i kompleksami stawów hodowlanych. Spotkać tam można jeszcze dziewięć innych gatunków płazów oraz znaczące w województwie koncentracje ptaków wodno-błotnych. W tej części obszaru stwierdzono także występowanie piskorza i kozy.
Dane wprowadzono w 2009 roku. Interpretacja turystyczna :
Obszar leży w województwie świętokrzyskim, powiecie kieleckim, gminie Chmielnik.
Dojazd koleją: jedynie do Kielc (ponad 30 km od obszaru). Dojazd indywidualny: drogą krajową 78 z zachodu, lub krajową 74 i 73 z północy, ok. 25 km do Kielc.
Baza noclegowa: hotele i pensjonaty w Chmielniku i Busku-Zdroju, restauracje w Chmielniku i Busku Zdroju. Gospodarstwa agroturystyczne szczególnie liczne w Śladkowie (ok. 2 km od Borzykowej), ale też w Grabowcu, Ciecierzach, Minostowicach, Chmielniku).
Warte zobaczenia:
- kościółek Św. Trójcy w Chmielniku (pierwsze wzmianki z XIV w.)
- kościół parafialny p.w. Niepokalanego poczęcia Najświętszej Marii Panny w Chmielniku z XVIII w.
- kościół Parafialny w Sędziejowicach z XIX w.
- rynek w Chmielniku
- sanktuarium Matki Boskiej Loretańskiej w Piotrkowicach
- zespół Dworsko - Parkowy w Łagiewnikach
- wzgórze Tarnoskała w Piotrkowicach z zespołem pałacowym
- ruiny pałacu w Śladkowie Dużym
Obszar gminy ma doskonałe warunki do wypoczynku na łonie natury: łąki, lasy, możliwość wędkowania w stawach rybnych. Niewielka odległość do Gór Świętokrzyskich.
Nadleśnictwo Chmielnik organizuje zajęcia edukacyjne dla dzieci i dorosłych, min. w Leśnej Wiacie Edukacyjnej - "Zielona Szkoła” w miejscowości Zwierzyniec, gmina Busko Zdrój, z infrastrukturą do przeprowadzenia zajęć dla 50 – 100 osób.
Na terenie Szanieckiego Parku Krajobrazowego znajduje się nieczynny kamieniołom wapieni i piaskowców trzeciorzędowych. Kamieniołom zlokalizowany jest we wschodniej części Góry Kamnica, znajdującej się około 1 km na północ od miejscowości Szaniec (5 km na północ od Buska Zdroju).
Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego mieści się przy ul. Ściegiennego 2 p. 32 w Kielcach. Można zapoznać się ze stroną internetową Organizacji: http://www.rot.swietokrzyskie.pl lub skontaktować drogą mailową: rot@swietokrzyskie.travel. Można również odwiedzić Lokalną Organizację Turystyczną Ziemi Pińczowskiej (mieszczącą się przy ul. Zacisze 5, w Pińczowie, tel.: (41) 357 60 01, e-mail: promocja@pinczow.pl) lub Lokalną Organizację Turystyczną „Ziemi Sandomierskiej” (ul. Mickiewicza 34, 27-600 Sandomierz, tel.: (15) 831 27 80, fax: (15) 831 21 97, e-mail: biuro@zgoda.org.pl, strona internetowa: http://www.zgoda.org.pl). formy ochrony przyrody
Szaniecki Park Krajobrazowy [ park krajobrazowy ], Szaniecki Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ], Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ], Solecko-Pacanowski Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ], Owczary [ rezerwat przyrody ], Ostra Góra [ rezerwat przyrody ], Śródleśna Łąka [ rezerwat przyrody ], Wąwóz Kikowski [ rezerwat przyrody ], 2 pomniki przyrody nieożywionej [ IN02 ], stanowisko dokumentacyjne [ geologiczne stanowisko dokumentacyjne ],
Zagrozenia : Obniżanie poziomu wód gruntowych, osuszanie łąk, melioracje, zapobieganie wylewom wiosennym, regulacja cieków (Kanał
Strumień)
Zmiana sposobu użytkowania rolniczego - sukcesja wtórna na murawach kserotermicznych i łąkach
Presja urbanizacyjna.
Presja przemysłu wydobywczego związanego z pozyskiwaniem kruszyw skalnych
Pachnica dębowa rozwija się tu w głowiastych wierzbach - zmiana tradycyjnego użytkowania czyli zaprzestanie co kilkuletniego obcinania gałęzi wierzb spowoduje zanik tego typu drzewa (sprzyja to powstawaniu próchnowisk) i przyczyni się do znacznego ograniczenia występowania tego chrząszcza.
Do innych zagrożeń można zaliczyć wycinanie zasiedlonych drzew i wypalanie dziupli.
Ewentualna zmiana gospodarki rybackiej na stawach (Biechów, Słupia Pacanowska, Widuchowa, Służów, Budy, Palonki).
Zalesianie łąk, przeznaczanie łąk pod uprawy i stawy hodowlane. Siedliska śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary (Glauco-Puccinietalia część - zbiorowiska śródlądowe)*, wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi, brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea, starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion, suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion), zarośla jałowca pospolitego na wrzosowiskach lub murawach nawapiennych, ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*, murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) * - priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków, górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) * , zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) , łąki selemicowe (Cnidion dubii) , niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk , wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis, grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum), pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum), łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*, łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum), ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)*,
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej
i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):batalion [ptak ] bączek [ptak ] bąk [ptak ] biegus zmienny [ptak ] bielik [ptak ] błotniak łąkowy [ptak ] błotniak stawowy [ptak ] błotniak zbożowy [ptak ] bocian biały [ptak ] bocian czarny [ptak ] bóbr europejski [ssak] czapla biała [ptak ] czapla purpurowa [ptak ] czerwończyk fioletek [bezkręgowiec ] czerwończyk nieparek [bezkręgowiec ] derkacz [ptak ] dzięcioł białoszyi [ptak ] dzięcioł czarny [ptak ] gąsiorek [ptak ] jarzębatka [ptak ] kania czarna [ptak ] kobczyk [ptak ] koza [ryba ] kumak nizinny [płaz ] lerka [ptak ] łabędź krzykliwy [ptak ] łęczak [ptak ] mewa mała [ptak ] modraszek nausitous [bezkręgowiec ] modraszek telejus [bezkręgowiec ] orlik krzykliwy [ptak ] ortolan [ptak ] pachnica dębowa* [bezkręgowiec ] piskorz [ryba ] podgorzałka [ptak ] rybitwa białoczelna [ptak ] rybitwa białowąsa [ptak ] rybitwa czarna [ptak ] rybitwa zwyczajna (rzeczna) [ptak ] rybołów [ptak ] siewka złota [ptak ] sowa błotna [ptak ] świergotek polny [ptak ] tracz bielaczek [ptak ] traszka grzebieniasta [płaz ] trzepla zielona [bezkręgowiec ] trzmielojad [ptak ] wydra [ssak] zimorodek [ptak ]
Ważne dla Europy gatunki roślin (z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe:starodub łąkowy, języczka syberyjska, obuwik pospolity , lipiennik Loesela,
Obszar biogeograficzny : kontynentalny Instytucje, w których można uzyskać informacje o
obszarze::
GMINY
Chmielnik, Gnojno, Busko-Zdrój, Nowy Korczyn, Solec-Zdrój, Stopnica, Wiślica,
|