NATURA 2000 a turystyka - PORTAL INFORMACYJNO - EDUKACYJNY


obrazek
INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU


 

Ostoja Szaniecko-Solecka

Powierzchnia : 8394.7 ha
Kod obszaru : PLH26_26
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)
Status obszaru :
obszar proponowany przez Rząd RP
Opis :

Obszar w ponad połowie pokrywają siedliska rolnicze, w jednej trzeciej łąki. Pozostałą powierzchnię porastają lasy (głównie liściaste) oraz powierzchnie wód.
Obszar znajduje się w środkowej części Garbu Pińczowskiego oraz południowo - zachodnim fragmencie Niecki Połanieckiej (Płaskowyżu Stanieckim i Kotlinie Borzykowskiej). Składa się z kilkunastu enklaw z malowniczymi wapiennymi i gipsowymi wzgórzami porośniętymi roślinnością kserotermiczną. Teren poprzecinany jest licznymi ciekami wodnymi, miejscami tworzącymi zabagnione dolinki, w których wykształciły się torfowiska. W północnej części obszaru znajdują się liczne odsłonięcia gipsów, zwłaszcza wielkokrystalicznych; ponadto, obserwuje się liczne formy krasu powierzchniowego i podziemnego np.: leje, studnie, zapadliska, jaskinie krasowe. Środkowa i południowa część wyróżnia się występowaniem wód mineralnych z wysiękami, którym towarzyszy roślinność halofilna, jak np. w okolicach wsi Owczary.
Obszar występowania najcenniejszych siedlisk muraw kserotermicznych i torfowisk węglanowych, łąk solniskowych oraz ciepłych grądów. Teren występowania aż czterech gatunków roślin z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej (starodub łąkowy, języczka syberyjska, obuwik pospolity, lipiennik Loeseli). Zestawienie różnorodności i jakości siedlisk i gatunków unikatowe w skali kraju i Europy. Szacunkowo około 1100 gat. roślin naczyniowych, w tym ok.70 gatunków chronionych, 200 gatunków zagrożonych w skali regionu i kraju. Niepowtarzalne układy krajobrazowe (w tym krasowe). Ostoja zabezpiecza najcenniejsze półnaturalne siedliska związane z występowaniem wapienia i gipsu.
Rozległy, zróżnicowany obszar stanowi najważniejszą w regionie ostoję dla dwóch gatunków motyli dziennych – modraszka telejusa i modraszka nausitousa. Istotne populacje tworzą tu również czerwończyk nieparek i czerwończyk fioletek. Ostoja stanowi znaczący w skali regionalnej obszar występowania pachnicy dębowej, zasiedlającej tu przydrożne i śródpolne wierzby. Jest to także jedna z najważniejszych w regionie ostoja dla kumaka nizinnego i traszki grzebieniastej, które szczególnie licznie zasiedlają południowe krańce ostoi z zalewanymi corocznie łąkami i kompleksami stawów hodowlanych. Spotkać tam można jeszcze dziewięć innych gatunków płazów oraz znaczące w województwie koncentracje ptaków wodno-błotnych. W tej części obszaru stwierdzono także występowanie piskorza i kozy.

Dane wprowadzono w 2009 roku.

Interpretacja turystyczna :

Obszar leży w województwie świętokrzyskim, powiecie kieleckim, gminie Chmielnik.
Dojazd koleją: jedynie do Kielc (ponad 30 km od obszaru). Dojazd indywidualny: drogą krajową 78 z zachodu, lub krajową 74 i 73 z północy, ok. 25 km do Kielc.
Baza noclegowa: hotele i pensjonaty w Chmielniku i Busku-Zdroju, restauracje w Chmielniku i Busku Zdroju. Gospodarstwa agroturystyczne szczególnie liczne w Śladkowie (ok. 2 km od Borzykowej), ale też w Grabowcu, Ciecierzach, Minostowicach, Chmielniku).
Warte zobaczenia:
- kościółek Św. Trójcy w Chmielniku (pierwsze wzmianki z XIV w.)
- kościół parafialny p.w. Niepokalanego poczęcia Najświętszej Marii Panny w Chmielniku z XVIII w.
- kościół Parafialny w Sędziejowicach z XIX w.
- rynek w Chmielniku
- sanktuarium Matki Boskiej Loretańskiej w Piotrkowicach
- zespół Dworsko - Parkowy w Łagiewnikach
- wzgórze Tarnoskała w Piotrkowicach z zespołem pałacowym
- ruiny pałacu w Śladkowie Dużym
Obszar gminy ma doskonałe warunki do wypoczynku na łonie natury: łąki, lasy, możliwość wędkowania w stawach rybnych. Niewielka odległość do Gór Świętokrzyskich.
Nadleśnictwo Chmielnik organizuje zajęcia edukacyjne dla dzieci i dorosłych, min. w Leśnej Wiacie Edukacyjnej - "Zielona Szkoła” w miejscowości Zwierzyniec, gmina Busko Zdrój, z infrastrukturą do przeprowadzenia zajęć dla 50 – 100 osób.
Na terenie Szanieckiego Parku Krajobrazowego znajduje się nieczynny kamieniołom wapieni i piaskowców trzeciorzędowych. Kamieniołom zlokalizowany jest we wschodniej części Góry Kamnica, znajdującej się około 1 km na północ od miejscowości Szaniec (5 km na północ od Buska Zdroju).
Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego mieści się przy ul. Ściegiennego 2 p. 32 w Kielcach. Można zapoznać się ze stroną internetową Organizacji: http://www.rot.swietokrzyskie.pl lub skontaktować drogą mailową: rot@swietokrzyskie.travel. Można również odwiedzić Lokalną Organizację Turystyczną Ziemi Pińczowskiej (mieszczącą się przy ul. Zacisze 5, w Pińczowie, tel.: (41) 357 60 01, e-mail: promocja@pinczow.pl) lub  Lokalną Organizację Turystyczną „Ziemi Sandomierskiej” (ul. Mickiewicza 34, 27-600 Sandomierz, tel.: (15) 831 27 80, fax: (15) 831 21 97, e-mail: biuro@zgoda.org.pl, strona internetowa: http://www.zgoda.org.pl).

formy ochrony przyrody
Szaniecki Park Krajobrazowy [ park krajobrazowy ],
Szaniecki Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ],
Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ],
Solecko-Pacanowski Obszar Chronionego Krajobrazu [ obszar chronionego krajobrazu ],
Owczary [ rezerwat przyrody ],
Ostra Góra [ rezerwat przyrody ],
Śródleśna Łąka [ rezerwat przyrody ],
Wąwóz Kikowski [ rezerwat przyrody ],
2 pomniki przyrody nieożywionej [ IN02 ],
stanowisko dokumentacyjne [ geologiczne stanowisko dokumentacyjne ],
Zagrozenia :

Obniżanie poziomu wód gruntowych, osuszanie łąk, melioracje, zapobieganie wylewom wiosennym, regulacja cieków (Kanał
Strumień)
Zmiana sposobu użytkowania rolniczego - sukcesja wtórna na murawach kserotermicznych i łąkach
Presja urbanizacyjna.
Presja przemysłu wydobywczego związanego z pozyskiwaniem kruszyw skalnych
Pachnica dębowa rozwija się tu w głowiastych wierzbach - zmiana tradycyjnego użytkowania czyli zaprzestanie co kilkuletniego obcinania gałęzi wierzb spowoduje zanik tego typu drzewa (sprzyja to powstawaniu próchnowisk) i przyczyni się do znacznego ograniczenia występowania tego chrząszcza.
Do innych zagrożeń można zaliczyć wycinanie zasiedlonych drzew i wypalanie dziupli.
Ewentualna zmiana gospodarki rybackiej na stawach (Biechów, Słupia Pacanowska, Widuchowa, Służów, Budy, Palonki).
Zalesianie łąk, przeznaczanie łąk pod uprawy i stawy hodowlane.

Siedliska
śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary (Glauco-Puccinietalia część - zbiorowiska śródlądowe)*,
wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi,
brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea,
starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion,
suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion),
zarośla jałowca pospolitego na wrzosowiskach lub murawach nawapiennych,
ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*,
murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) * - priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków,
górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) * ,
zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) ,
łąki selemicowe (Cnidion dubii) ,
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk ,
wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis,
grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum),
pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum),
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*,
łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum),
ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae)*,
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):
batalion      [ptak ]
bączek     [ptak ]
bąk     [ptak ]
biegus zmienny     [ptak ]
bielik     [ptak ]
błotniak łąkowy     [ptak ]
błotniak stawowy     [ptak ]
błotniak zbożowy     [ptak ]
bocian biały      [ptak ]
bocian czarny      [ptak ]
bóbr europejski     [ssak]
czapla biała      [ptak ]
czapla purpurowa      [ptak ]
czerwończyk fioletek     [bezkręgowiec ]
czerwończyk nieparek     [bezkręgowiec ]
derkacz     [ptak ]
dzięcioł białoszyi     [ptak ]
dzięcioł czarny     [ptak ]
gąsiorek     [ptak ]
jarzębatka     [ptak ]
kania czarna      [ptak ]
kobczyk     [ptak ]
koza     [ryba ]
kumak nizinny     [płaz ]
lerka     [ptak ]
łabędź krzykliwy      [ptak ]
łęczak     [ptak ]
mewa mała     [ptak ]
modraszek nausitous     [bezkręgowiec ]
modraszek telejus     [bezkręgowiec ]
orlik krzykliwy      [ptak ]
ortolan     [ptak ]
pachnica dębowa*     [bezkręgowiec ]
piskorz     [ryba ]
podgorzałka     [ptak ]
rybitwa białoczelna     [ptak ]
rybitwa białowąsa     [ptak ]
rybitwa czarna      [ptak ]
rybitwa zwyczajna (rzeczna)     [ptak ]
rybołów     [ptak ]
siewka złota     [ptak ]
sowa błotna     [ptak ]
świergotek polny     [ptak ]
tracz bielaczek     [ptak ]
traszka grzebieniasta     [płaz ]
trzepla zielona     [bezkręgowiec ]
trzmielojad     [ptak ]
wydra     [ssak]
zimorodek     [ptak ]
Ważne dla Europy gatunki roślin (z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe:
starodub łąkowy,
języczka syberyjska,
obuwik pospolity ,
lipiennik Loesela,
Obszar biogeograficzny : kontynentalny
Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Kielcach
http://www.kielce.rdos.gov.pl, e-mail: rol00@kielce.uw.gov.pl
fax: (41) 34 21 277, tel.: (41) 55 65 600

Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego
ul. Ściegiennego 2 p. 32, 25-033 Kielce
tel.: (41) 361 80 57, 348 00 60, fax.: (41) 361 80 57
e-mail: rot@swietokrzyskie.travel, www: www.rot.swietokrzyskie.pl



GMINY
Chmielnik,
Gnojno,
Busko-Zdrój,
Nowy Korczyn,
Solec-Zdrój,
Stopnica,
Wiślica,